Τι κάνεις αν καταστραφεί το αυτοκίνητό σου από κακοκαιρία - Οι παγίδες της αποζημίωσης

Είτε με όνομα, είτε χωρίς τα έντονα καιρικά φαινόμενα, δημιουργούν καταστροφές έξω (ή και μέσα) από την πόρτα μας. Οι εικόνες από την τελευταία κακοκαιρία, τελικά θυμίζουν πλέον κάτι γνώριμο.

Δρόμοι μετατρέπονται σε ποτάμια, αυτοκίνητα παρασύρονται, άλλα γεμίζουν νερά και λάσπες και οι οδηγοί μένουν να μετρούν ζημιές χωρίς να ξέρουν από πού να ξεκινήσουν. Δυστυχώς, τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν αποτελούν πια εξαίρεση, αλλά μια νέα πραγματικότητα που επηρεάζει άμεσα και την καθημερινή μας μετακίνηση.

Η υποχρεωτική ασφάλιση για φυσικές καταστροφές

Από την 1η Ιουνίου 2025 η ασφάλιση των αυτοκινήτων έναντι φυσικών καταστροφών έγινε υποχρεωτική. Σύμφωνα με τον νόμο 5162/2024, όλα τα οχήματα πρέπει να είναι ασφαλισμένα για κινδύνους όπως πλημμύρα και δασική πυρκαγιά, με βάση την τρέχουσα εμπορική τους αξία. Η υποχρέωση ισχύει ακόμη και για οχήματα που βρίσκονται σε φορολογική ακινησία ή έχουν κατατεθειμένες πινακίδες, κάτι που αιφνιδίασε αρκετούς ιδιοκτήτες.

Πώς αποζημιώνεσαι αν έχεις ασφάλιση

Αν το αυτοκίνητό σου υποστεί ζημιά από φυσικό φαινόμενο και διαθέτεις τη σχετική κάλυψη στο συμβόλαιό σου, η διαδικασία είναι σχετικά απλή. Η ασφαλιστική εταιρεία αναλαμβάνει το κόστος επισκευής ή αποζημίωσης, αφαιρώντας μόνο το ποσό της απαλλαγής που προβλέπεται στη σύμβαση.

Για παράδειγμα, αν η ζημιά ανέρχεται σε 3.000 ευρώ και η απαλλαγή είναι 500 ευρώ, ο ιδιοκτήτης θα αποζημιωθεί για τα 2.500 ευρώ και θα καλύψει ο ίδιος το υπόλοιπο ποσό. Το σημαντικό είναι ότι η αποζημίωση γίνεται άμεσα, χωρίς να απαιτούνται δικαστικές ενέργειες, ενώ όσοι είναι ασφαλισμένοι διατηρούν και το δικαίωμα ένταξης σε προγράμματα κρατικής αρωγής.

Οι εξαιρέσεις που «κρύβονται» στα ψιλά γράμματα

Ωστόσο, δεν καλύπτονται όλες οι περιπτώσεις σε κάθε συμβόλαιο. Πολλές ασφαλιστικές εξαιρούν ζημιές αν αποδειχθεί ότι ο οδηγός κινήθηκε με δική του ευθύνη σε πλημμυρισμένο δρόμο, αν το όχημα ήταν παρκαρισμένο σε απαγορευμένο σημείο ή αν αγνοήθηκαν επίσημες προειδοποιήσεις της Πολιτικής Προστασίας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η εταιρεία μπορεί να αρνηθεί την αποζημίωση, ακόμη κι αν υπάρχει γενική κάλυψη για φυσικά φαινόμενα.

Τι πρέπει να κάνεις τις πρώτες ώρες μετά τη ζημιά

Το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα είναι να καταγραφεί σωστά η ζημιά. Ο οδηγός πρέπει να φωτογραφίσει το όχημα από όλες τις πλευρές, να μην προχωρήσει σε επισκευές πριν γίνει αυτοψία από πραγματογνώμονα και να ενημερώσει άμεσα την ασφαλιστική εταιρεία, συνήθως μέσα σε 24 ή 48 ώρες.

Καλό είναι επίσης να κρατήσει αποδείξεις για ρυμούλκηση, προσωρινή μεταφορά ή στάθμευση, καθώς αυτά τα έξοδα μπορεί να καλυφθούν από το συμβόλαιο.

Όταν το αυτοκίνητο θεωρείται ολική καταστροφή

Σε αρκετές περιπτώσεις, ειδικά μετά από σοβαρές πλημμύρες, το κόστος επισκευής ξεπερνά την πραγματική αξία του οχήματος. Τότε η ασφαλιστική το χαρακτηρίζει ως ολική καταστροφή και δεν προχωρά σε επισκευή, αλλά σε χρηματική αποζημίωση.

Το ποσό βασίζεται στην εμπορική αξία που είχε το αυτοκίνητο λίγο πριν τη ζημιά, και όχι στην αρχική τιμή αγοράς, κάτι που συχνά απογοητεύει τους ιδιοκτήτες.

Τι συμβαίνει αν δεν έχεις ασφαλίσει το όχημα

Αν δεν υπάρχει κάλυψη για φυσικές καταστροφές, ο ιδιοκτήτης μπορεί να στραφεί κατά του Δήμου και να διεκδικήσει αποζημίωση, μόνο όμως αν αποδείξει αμέλεια των δημοτικών αρχών. Για παράδειγμα, αν προκύψει ότι δεν είχαν καθαριστεί φρεάτια ή δεν είχαν ληφθεί βασικά μέτρα πρόληψης.

Αν όμως ο Δήμος αποδείξει ότι έκανε τις προβλεπόμενες ενέργειες και το φαινόμενο ήταν ακραίο, τότε η αξίωση απορρίπτεται και ο πολίτης μένει χωρίς καμία οικονομική κάλυψη.

Η δικαστική οδός και το πραγματικό κόστος

Στην πράξη, η προσφυγή στη δικαιοσύνη είναι μια διαδικασία χρονοβόρα και αβέβαιη. Ακόμη κι αν ο πολίτης δικαιωθεί, μπορεί να χρειαστούν χρόνια μέχρι να εισπράξει την αποζημίωση, έχοντας στο μεταξύ πληρώσει δικηγόρους, πραγματογνώμονες και επισκευές από την τσέπη του.

Πόσο κοστίζει τελικά η ασφάλιση

Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, ένα βασικό ετήσιο συμβόλαιο για μικρό μεταχειρισμένο αυτοκίνητο αξίας περίπου 3.000 ευρώ κυμαίνεται από 145 έως 200 ευρώ. Με την προσθήκη της υποχρεωτικής κάλυψης για φυσικές καταστροφές, το ποσό αυξάνεται κατά περίπου 20 ευρώ τον χρόνο. Ουσιαστικά δηλαδή με λιγότερα από δύο ευρώ τον μήνα, ο οδηγός εξασφαλίζει ότι δεν θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα δυσβάσταχτο οικονομικό βάρος.

Σε μια εποχή που τα ακραία φαινόμενα γίνονται ολοένα και πιο συχνά, η ασφάλιση δεν είναι απλώς μια τυπική υποχρέωση, αλλά μια πραγματική ασπίδα προστασίας. Γιατί όταν η κακοκαιρία χτυπήσει, το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος φταίει, αλλά ποιος μπορεί να αντέξει το κόστος. Και σε αυτό το σημείο, η πρόληψη αποδεικνύεται πάντα πολύ φθηνότερη από την αποκατάσταση.